woensdag 12 oktober 2011

Eisenstein - de lichte noot















Keuze in overvloed. Films die een eerbetoon inhielden aan de Odessa Steps uit Pantserkruiser Potemkin. Een kleine greep uit de mogelijkheden: Brazil, the Godfather, the Untouchables. Maar ook Naked Gun 33 1/3. Als je heel pietluttig wilt zijn, was het eerbetoon in deze film een eerbetoon aan de scene uit the Untouchables die wel een eerbetoon is aan the Odessa Steps, maar ik ben niet pietluttig.

De film begon er al mee. Eigenlijk voordat de film begonnen was, waren er al zeker drie of vier kinderwagens van een trap af gerold. Gelukkig werden de kinderen beneden opgevangen door O.J. Simpson. Good old O.J. Simpson. Hij deed er nog een leuk dansje mee. Het bleek allemaal een droom van Leslie Nielsen die hem duidelijk maakte dat het nog geen tijd was om als politieman met pensioen te gaan. De Oscaruitreikingen moesten nog gered worden van moslim terroristen. Ja, ja, kennelijk waren er (ver) voor 9/11 ook al moslim terroristen. Who knew?

Verder is er over de film niet veel te zeggen. Lekker absurdistisch, melig, goed voor een paar schaterlachen, maar natuurlijk vooral lekker nikserig en oppervlakkig. Het meest absurdistische aan de film was dat Leslie Nielsen en Priscilla Presley, toen toch ook al ver in de 40 en met een niet bewegend plastic gezicht, nog niet aan baby's waren toegekomen. Maar ik geloof dat de film dit nu juist wel serieus meende...


Eisenstein


Eisenstein...
Pantserkruiser Potemkin. Uit 1925. Over mislukte Russische revolutie van 1905.

Het verhaal is simpel. Matrozen op de pantserkruiser Potemkin zijn het zat vlees te moeten eten met maden en komen in opstand. De aanstichter van de opstand vindt de dood en wordt aan wal gebracht. In Odessa. Aan de Zwarte Zee (moest ik opzoeken; van geschiedenis wist ik toen nog dat daar de rijke Russen buitenverblijven hadden - dank aan Jan Blokker jr, geschiedenisleraar). De dode matroos wordt door de bevolking geƫerd maar er komen soldaten die deze vreedzame betoging hardhandig neerslaan.
Dan de scene met de trappen. Onder the Odessa Steps via google van alles over te vinden. Had 'm ook al eens in een filmcursus langs zien komen en was dus de aanleiding voor deze avond. Er wordt wreed geschoten, gevallen, vertrapt en de kinderwagen stuitert filmgeniek de trap af.
Vervolgens is er nog een strijd tussen de Potemkin en de regeringsschepen waarvan ik vreesde dat die slecht zou aflopen, maar de regeringsschepen hesen kennelijk de witte vlag. The End.

Film is naar hedendaagse begrippen natuurlijk wat langzaam. En ik vond dat er ook wel heel veel tekst tussen zat. Maar filmisch was het prachtig. Prachtige beelden die als een soort ballet of symfonie aan je voorbij trokken. Hele mooie sfeer gezet. Sterker dan in een heleboel moderne films.
Heb niet het gevoel dat ik er maatschappijkritischer of historisch bewuster van ben geworden en was ook niet geraakt. Maar blij dat ik deze film heb kunnen toevoegen aan lijstje klassiekers dat is gezien.

Wat was het ook weer, Jes? Op naar het blazersviljoen? Iets met wapens met een plek op het schip...